Co warto wiedzieć o antykoncepcji hormonalnej?

Pigułka antykoncepcyjna to bez wątpienia jedno z najważniejszych osiągnięć medycyny XX wieku. Nigdy wcześniej ludzie nie mieli tak precyzyjnego wpływu na to, czy będą mieć dzieci, czy nie. Oczywiście, pierwsza pigułka i tabletki dostępne obecnie różnią się od siebie. Te nowoczesne cechuje mniejsza liczba skutków ubocznych i możliwość dopasowania składu pigułki. Na rynku są też inne formy hormonów, takie jak krążki dopochwowe, wkładki domaciczne czy implant antykoncepcyjny. Przyjrzymy się im wszystkim po kolei - najpierw jednak wyjaśnijmy sobie, jak w zasadzie działają te środki.

Jak działa hormonalna antykoncepcja?

Hormony zawarte w środku antykoncepcyjnym działają na oś podwzgórze-przysadka-jajnik i hamują owulację. Nie dochodzi więc do uwolnienia komórki jajowej, a zatem nie może dojść do zapłodnienia. To jest główne działanie antykoncepcyjne - a ponadto hormony oddziałują na macicę i jajowody, zmniejszając ryzyko zapłodnienia.

Warto pamiętać, że osoba, która używa hormonalnych środków antykoncepcyjnych, nie ma klasycznego cyklu miesięcznego. Krwawienie, które się pojawia, nie jest miesiączką - fachowo nazywamy je krwawieniem z odstawienia. 

Tabletki antykoncepcyjne

Najpopularniejsza forma antykoncepcji hormonalnej ze względu na łatwość jej stosowania - po prostu codziennie trzeba przyjąć tabletkę (o podobnej porze)..

Obecnie na rynku istnieje wiele rodzajów tabletek: niektóre z nich bierze się 21 dni, po czym robi się 7 dni przerwy. Inne bierze się cały miesiąc - w takim wypadku część tabletek nie zawiera hormonów. Powoduje to, że łatwiej budujemy nawyk przyjmowania tabletki każdego dnia. Niektóre preparaty stosuje się 24 dni z 4 dniami przerwy.

Tabletki mają bardzo wysoką skuteczność, sięgającą 99% - o ile oczywiście przyjmujemy je poprawnie i regularnie.

Plusy:

- łatwość stosowania,

- koszty rozłożone równomiernie co miesiąc,

- możliwość dopasowania preparatu do indywidualnych potrzeb,

-możliwość delikatnej regulacji daty krwawienia z odstawienia.

Minusy:

- konieczność pamiętania o przyjęciu tabletki każdego dnia,

- możliwe interakcje z jedzeniem - np. siemieniem lnianym,

- jeśli wystąpi biegunka, wymioty - tabletki mogą być nieskuteczne,

- nie są zalecane dla osób z wysokim ryzykiem zakrzepicy,

- nie są zalecane dla osób palących.

Krążek dopochwowy

Krążek dopochwowy umieszcza się raz w miesiącu w pochwie. Wydziela on tam hormony, które mają działanie antykoncepcyjne.

Plusy:

- łatwość stosowania - sama zakładasz krążek w domu,

- zmiana krążka tylko raz w miesiącu - poza tym nie musisz o tym pamiętać,

- krążek działa miejscowo, tak więc potrzebna jest mniejsza dawka hormonów, niż w tabletkach,

- wiesz, kiedy wystąpi krwawienie z odstawienia.

Minusy:

- cena wyższa, niż tabletek,

- aplikacja krążka może sprawiać problem,

- krążek może powodować częstsze występowanie infekcji intymnych,

- odradzany osobom z wysokim ryzykiem zakrzepicy.

Hormonalna wkładka domaciczna (tzw. spirala)

Działa podobnie jak krążek - tj. miejscowo wydziela hormony, zapobiegające ciąży. Jest zawsze zakładana u ginekologa i działa 3-5 lat (w zależności od konkretnego preparatu), co czyni z niej jedną z wygodniejszych opcji antykoncepcyjnych.

Plusy:

- działa długo i nie musisz o niej pamiętać,

- mniejsza dawka hormonów, działających miejscowo,

Minusy:

- konieczność jednego większego wydatku,

- nie jest zalecana dla osób z nawracającymi infekcjami intymnymi,

- odradzana osobom z wysokim ryzykiem zakrzepicy,

- w trakcie stosowania nie da się przewidzieć, zaplanować krwawień ani plamień.

Implant antykoncepcyjny

To najnowsza z hormonalnych metod antykoncepcji. Hormony umieszczone są w pręciku wielkości zapałki, który wszczepia się pod skórę na ramieniu. Implant może pozostać w skórze przez 3 lata i w tym czasie wykazuje działanie antykoncepcyjne.

Plusy:

- działa lata i nie musisz o nim pamiętać,

- w odróżnieniu od dwóch poprzednich metod, nie jest umieszczany w drogach rodnych - może to być opcja dla osób z tendencją do infekcji,

- założenie implantu to niewielki zabieg w znieczuleniu miejscowym,

Minusy:

- konieczność jednego większego wydatku,

- nie da się zaplanować ani przewidzieć krwawień ani plamień.

Interakcje wszystkich preparatów hormonalnych

Do tej pory wspomnieliśmy tylko o jednej interakcji tabletek antykoncepcyjnych z przyjmowanym pokarmem. Miała ona charakter miejscowy - to znaczy, siemię lniane może zaburzać wchłanianie tabletki i przez to osłabić jej skuteczność. Interakcje lekowe zachodzą jednak najczęściej w wątrobie, gdzie wszystkie leki są metabolizowane (‘przerabiane’). Dlatego zawsze przed wzięciem jakiegokolwiek leku upewnij się czy nie ma on interakcji z Twoją metodą antykoncepcji. Do popularniejszych preparatów, które mogą zakłócić działanie antykoncepcji i spowodować nieplanowaną ciążę, należą:

- witamina C w dużych dawkach (od 1000 mg/dziennie),

- preparaty dziurawca (często reklamowanego jako środek "na depresję, na lepszy humor"),

- leki przeciwgrzybicze,

- antybiotyki,

- niektóre leki ‘na zgagę’.

To nie jest jednak cała lista - istnieje o wiele więcej tych leków. Zawsze informuj lekarza, jakie leki aktualnie przyjmujesz i jakie zamierzasz przyjmować.


Co nowego na blogu

Choroby i dolegliwości
Choroby i dolegliwości

Dlaczego ciągle kaszlę po przeziębieniu?

Byłeś chory, ale już czujesz się lepiej - chcesz wrócić do pracy, życia towarzyskiego. Tylko ten kaszel ... Jeśli poza nim nie masz już żadnych objawów, to najprawdopodobniej cierpisz na nadreaktywność oskrzeli, nazywaną też kaszlem poinfekcyjnym...

Styl życia
Styl życia

Co warto wiedzieć o antykoncepcji hormonalnej?

Jednym ze sposobów zapobiegania ciąży jest antykoncepcja hormonalna. Tabletki antykoncepcyjne, krążki dopochwowe, hormonalne wkładki domaciczne, czy implanty antykoncepcyjne - dowiedz się jak działają, poznaj plusy i minusy każdej z metod...

Styl życia
Styl życia

Sen i odchudzanie - co je łączy?

Sen jest jedną z ostatnich rzeczy, jaka przychodzi nam do głowy w kontekście odchudzania i kontroli masy ciała. To duży błąd! Sprawdź dlaczego.